Böyrəküstü vəzilərdə hansı ferment patologiyaları və anadangəlmə xəstəliklərlə rastlaşırıq?
Böyrəküstü vəzin ferment patologiyaları və anadangəlmə xəstəlikləri Böyrəküstü vəzlər orqanizmə lazımlı hormonlar istehsal edən mühüm endokrin orqanlardır. Bu vəzlərdəki ferment patologiyaları və anadangəlmə xəstəliklər hormon balansının pozulmasına, müxtəlif klinik əlamətlərə və ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər. Böyrəküstü vəzlərdə rast gəlinən əsas ferment patologiyaları və anadangəlmə xəstəliklər aşağıda təsvir edilmişdir. 1. 21-Hidroksilaza defisiti (Kongenital Adrenal Hiperplaziya - CAH) Kongenital adrenal hiperplaziya (CAH) ən çox yayılmış anadangəlmə böyrəküstü vəz xəstəliyidir. Bu xəstəlik 21-hidroksilaza fermentinin əskikliyi nəticəsində…
Böyrəküstü vəzin adenomaları hər zaman müalicə tələb edirmi?
Böyrəküstü vəzi adenomaları: müalicə tələb edirmi? Böyrəküstü vəzi adenomaları böyrəküstü vəzinin korteksində yaranan adətən xoşxassəli (benign) şişlərdir. Bu şişlər böyrəküstü vəzin normal funksiyalarını pozduqda və ya hormon ifrazını dəyişdikdə klinik əlamətlər ortaya çıxa bilər. Həmçinin, böyrəküstü vəzidəki adenomalar çox vaxt təsadüfən aşkar edilir, çünki əksər hallarda heç bir simptomu müşahidə edilmir. Adenomanın müalicə edilib-edilməyəcəyinə qərar vermək üçün bir sıra amillər nəzərə alınmalıdır. 1. Hormon istehsal edən adenomalar Əgər böyrəküstü vəzi adenoması hormon istehsal edirsə, mütləq…
Nə zaman hiperaldosteronizmdən şübhələnirik?
Hiperaldosteronizmdən şübhələnmək üçün əlamətlər Hiperaldosteronizm böyrəküstü vəzlər tərəfindən aldosteron hormonunun həddən artıq ifrazı nəticəsində meydana gələn kliniki haldır. Bu xəstəlik, xüsusilə hipertenziya (yüksək qan təzyiqi) və hipokalemiya (aşağı kalium səviyyəsi) ilə əlaqəli olan endokrin pozuntudur. Hiperaldosteronizm əksər hallarda Konn sindromu (birincili hiperaldosteronizm) şəklində özünü göstərir. Bu xəstəlikdən şübhələnmək əsasən qan təzyiqi və elektrolit balansında müşahidə olunan anormal dəyişikliklər nəticəsində mümkün olur. 1. Yüksək qan təzyiqi (hipertenziya) Hiperaldosteronizm ən çox hipertenziya ilə əlaqələndirilir. Xüsusilə, yüksək qan təzyiqi olan,…
Konn sindromu hansı üsullarla müayinə edilir?
Böyrəküstü vəzi xəstəliklərindən olan hiperaldosteronizm-Konn sindromu hansı üsullarla müayinə edilir? Hiperaldosteronizm - Konn sindromu: müayinə üsulları Hiperaldosteronizm böyrəküstü vəzinin həddən artıq aldosteron istehsal etməsi nəticəsində olaraq meydana gəlir. Bu vəziyyət, xüsusilə hipertenziya (yüksək qan təzyiqi) və hipokalemiya (aşağı kalium səviyyəsi) ilə əlaqələndirilir. Hiperaldosteronizmin Konn sindromu olaraq tanınan forması adətən böyrəküstü vəzi şişindən (aldosteron istehsal edən adenoma) qaynaqlanır. Hiperaldosteronizmin diaqnozu müxtəlif testlər vasitəsilə qoyulur və hər bir mərhələdə düzgün nəticə əldə etmək üçün sistematik müayinə tələb…
Böyrəküstü vəzi nədir?
Böyrəküstü vəzi (adrenal vəzi), böyrəklərin yuxarı qütbündə yerləşən daxili sekresiya vəzlərindən biri olub, endokrin sistemin vacib hissəsidir. Bu vəzlər bədən funksiyalarının tənzimlənməsində mühüm rol oynayan hormonların sintezini və ifrazını həyata keçirir. Anatomik quruluşu Böyrəküstü vəzi iki əsas hissədən ibarətdir: Korteks (xarici təbəqə) – Steroid hormonlarını sintez edir və üç zonadan ibarətdir: zona glomerulosa, zona fasciculata, zona reticularis; Kortizol – Karbohidrat, lipid və protein mübadiləsini tənzimləyir, iltihab əleyhinə təsir göstərir; Aldosteron – Su-duz balansını və arterial…
Böyrəküstü vəzidə törəmə aşkar olunarsa, endokrinoloq müayinəsindən keçmək vacibdirmi?
Böyrəküstü vəzidə törəmə aşkar olunarsa, endokrinoloq müayinəsindən keçmək vacibdirmi? Böyrəküstü vəzlər bədənin hormonal balansını tənzimləyən vacib orqanlardan biridir. Bu vəzlərdə törəmə (adenoma, feoxromositoma, kortikal karsinoma, metastatik şiş və ya kista) aşkar edildikdə, mütləq endokrinoloq müayinəsindən keçmək tələb olunur. Törəmənin funksional olub-olmaması, hormonal aktivlik göstərib-göstərməməsi və bədxassəli olma ehtimalı dəyərləndirilməlidir. Endokrinoloji müayinənin əhəmiyyəti Böyrəküstü vəzi törəmələrinin hormon ifraz etməsi hipertoniya, şəkərli diabet, osteoporoz, piylənmə, əzələ zəifliyi, həddən artıq tər ifrazı, taxikardiya, emosional qeyri-sabitlik kimi ciddi sağlamlıq…
Konn sindromu nədir?
Aldosteron yüksəkliyi – birincili Hiperaldosteronizm (Konn sindromu) nədir? Birincili hiperaldosteronizm (və ya Konn sindromu) böyrəküstü vəzinin korteksində aldosteron hormonunun həddən artıq ifrazı ilə xarakterizə olunan endokrin xəstəlikdir. Aldosteronun normadan artıq istehsal olunması isə elektrolit və su balansının pozulmasına, həmçinin qan təzyiqinin yüksəlməsinə səbəb olur. Konn sindromu əsasən böyrəküstü vəzi adenoması (xoşxassəli şiş) və ya böyrəküstü vəzi hiperplaziyası nəticəsində meydana gəlir. Aldosteron və funksiyası Aldosteron böyrəküstü vəzi korteksinin zona glomeruloza təbəqəsində sintez olunan mineralokortikoiddir. Əsas funksiyası…
Feoxromositoma və paraqanqlioma nədir?
Feoxromositoma və paraqanqlioma nədir? Feoxromositoma və paraqanqlioma hər ikisi, bədənin simpatik və parasimpatik sinir sistemində yer alan və adrenalin (epinefrin) və noradrenalin (norepinefrin) istehsal edən şişlərdir. Bu şişlər nadir hallarda meydana gəlir, lakin onların hər ikisi hormon istehsal edən neoplazmalardır və müxtəlif endokrin sistem xəstəliklərinə səbəb ola bilər. Feoxromositoma Feoxromositoma böyrəküstü vəzi medullasında inkişaf edən, adrenalin və noradrenalin hormonlarını artıq istehsal edən xoşxassəli və ya bədxassəli şişdir. Bu şişlər əsasən böyrəküstü vəzlərin medullasında (iç hissəsində)…
Böyrəküstü vəzin çatışmazlığı nədir və əlamətləri nələrdir?
Böyrəküstü vəzi çatışmazlığı nədir və əlamətləri hansılardır? Böyrəküstü vəzin çatışmazlığı bu vəzlərin korteks qatında istehsal olunan hormonların (xüsusilə kortizol və aldosteron) yetərli səviyyədə sintez olunmaması ilə xarakterizə olunan endokrin pozuntudur. Bu hal bədənin müxtəlif funksiyalarını pozaraq ciddi klinik nəticələrə gətirib çıxara bilər. Böyrəküstü vəzlər, kortizol, aldosteron, adrenalin və noradrenalin kimi hormonların istehsalını həyata keçirən və endokrin sistemin mühüm hissəsi olan orqanlardır. Böyrəküstü vəzi çatışmazlığının səbəbləri Böyrəküstü vəzi çatışmazlığı aşağıdakı səbəblərdən qaynaqlanır: Addison xəstəliyi (birincili adrenal…
Kuşinq sindromu nədir və əlamətləri nələrdir?
Kuşinq sindromu bədəndə kortizol hormonunun yüksəlməsi ilə müşayiət olunan və bir çox metabolik problemlərdən xəbər verən xəstəlikdir. Xəstəliyin adı onu ilk dəfə təsvir edən ABŞ neyrocərrahı Harvey Kuşinqin adı ilə bağlıdır. Adətən üç formada müşahidə edilir: Hipofizar mənşəli. Hipofiz vəzisində AKTH hormonunun normadan artıq ifraz edilməsi ilə müşayiət olunur; Adrenal (böyürəküstü vəz mənşəli) forma. Böyrəküstü vəzidə kortizol hormonunun normadan artıq ifraz edilməsi ilə müşayiət olunur; Ektopik forma. AKTH və ya kortizol hormonlarının bədənin başqa orqanlarında,…