Hiperaldosteronizmdən şübhələnmək üçün əlamətlər
Hiperaldosteronizm böyrəküstü vəzlər tərəfindən aldosteron hormonunun həddən artıq ifrazı nəticəsində meydana gələn kliniki haldır. Bu xəstəlik, xüsusilə hipertenziya (yüksək qan təzyiqi) və hipokalemiya (aşağı kalium səviyyəsi) ilə əlaqəli olan endokrin pozuntudur. Hiperaldosteronizm əksər hallarda Konn sindromu (birincili hiperaldosteronizm) şəklində özünü göstərir. Bu xəstəlikdən şübhələnmək əsasən qan təzyiqi və elektrolit balansında müşahidə olunan anormal dəyişikliklər nəticəsində mümkün olur.
1. Yüksək qan təzyiqi (hipertenziya)
Hiperaldosteronizm ən çox hipertenziya ilə əlaqələndirilir. Xüsusilə, yüksək qan təzyiqi olan, müalicəyə uyğun olmayan və ya dərmanlara cavab verməyən xəstələrdə hiperaldosteronizm şübhəsi yaranır. Əgər bir xəstənin qan təzyiqini normallaşdırmaq mümkün olmursa və yüksək səviyyədə qalırsa, bu, hiperaldosteronizm əlaməti ola bilər. Yüksək qan təzyiqinin arxasında aldosteron hormonunun təsiri var, çünki aldosteron böyrəklərdə sodiumun toplanmasını artıraraq qan təzyiqinin yüksəlməsinə səbəb olur.
2. Hipokalemiya (kalium səviyyəsinin aşağı olması)
Hiperaldosteronizm xəstələrində aldosteronun artıq ifrazı nəticəsində böyrəklərdən kalium itirilməsi baş verir. Bunun nəticəsi kimi hipokalemiya (kalium səviyyəsinin aşağı olması) inkişaf edir. Hipokalemiya güclü əzələ zəifliyi, yorğunluq, ürək ritmi pozğunluqları və spazm kimi əlamətlərlə özünü göstərə bilər. Bu əlamətlər hiperaldosteronizmdən şübhələnməyə səbəb olan əsas klinik göstəricilərdir.
3. Nadir hipertenziya formaları
Xüsusilə, irsi meylliliyi olan və ya yuxarı yaş qrupuna aid xəstələrdə hipertenziyanın nadir rast gəlinməsi də hiperaldosteronizmə işarə edə bilər. Bu tip hallarda hipertenziyanın səbəbi digər xəstəliklərdən fərqlənir və əksərən müalicəyə cavab vermir. Əgər bir xəstənin yüksək qan təzyiqi səbəbindən müalicə metodları fayda vermirsə, bu zaman hiperaldosteronizm nəzərə alınmalıdır.
4. Spontan hipertenziya və ailə üzvlərinin anamnezi
Hiperaldosteronizmdən şübhələnmək üçün digər bir mühüm faktor da xəstənin ailə üzvlərinin anamnezi və ya daha əvvəlki hipertenziya tarixçəsidir. Xüsusilə, ailəsində bu cür problemlər olan şəxslər arasında hiperaldosteronizm daha tez-tez rast gəlinir.
5. Klinik əlamətlər və təsdiqedici yoxlamalar
Əgər xəstədə eyni zamanda həm yüksək qan təzyiqi, həm də hipokalemiya varsa, bu, hiperaldosteronizmin olma ehtimalını da gücləndirir. Bu vəziyyəti təsdiqləmək üçün aldosteron-renin nisbəti testi, duz yükləmə testi və adrenal venoz örnəkləmə testi kimi əlavə müayinə üsulları tətbiq edilə bilər.
